Belgrad

	Belgrad
Herb Belgradu	Flaga Belgradu
	;
Państwo	Serbia
Okręg	Miasto wydzielone
Burmistrz	Dragan Đilas
Powierzchnia	359,9 km²
Położenie	44° 48' N; 20° 28' E
Wysokość	116,75 m n.p.m.
Ludność (2007); • liczba ludności	; 1 611,333;
Nr kierunkowy	(+381)11
Kod pocztowy	11000
Tablice rejestracyjne	BG
Miasta partnerskie	Pekin; Chicago; Coventry; Madryt; Mediolan; Buenos Aires; Sztokholm; Nowe Delhi; Petersburg; Trypolis; Kuwejt; Tel Awiw-Jafa; Wiedeń; Tunis; Dayton
	Położenie na mapie Serbii ; Belgrad
	Strona internetowa miasta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Na mapach: 44°48'N 20°28'E / 44.8, 20.467

Historyczna mapa Belgradu
z Meyers Konversationslexikon z 1888 r.

Muzeum Wojskowe

Siedziba Parlamentu Republiki Serbii

Bazylika Sveti Sava

Belgrad (Београд, Beograd, starożytne Singidunum, daw. Białogród) – stolica Serbii. Miasto leży w północnej Serbii, przy ujściu Sawy do Dunaju.

Spis treści

1 Historia
2 Geografia
3 Klimat
4 Struktura etniczna (2002)
5 Struktura wyznaniowa
6 Władze Belgradu
- 6.1 Rada miasta Belgrad
- 6.2 Prezydent Belgradu
7 Dzielnice miasta
8 Zabytki i atrakcje turystyczne
9 Edukacja i nauka
10 Sport
11 Miasta partnerskie
12 Zobacz też
13 Linki zewnętrzne

edytuj Historia

Belgrad należy do najstarszych miast Europy. Jego długa i burzliwa historia sięga wstecz ponad 7000 lat. Ziemie między Sawą i Dunajem były zamieszkiwane jeszcze w paleolicie. Odkryte podczas prac archeologicznych w jaskini kamieniołomu Lesztanah w dzielnicy Czukarica liczne szczątki ludzkie (takie jak kości i czaszki neandertalczyków) pochodzą z początków okresu kamienia łupanego.

Pozostałości kultury z okresu późnego kamienia łupanego znaleziono w Vinczy, Czukaricy, na Żarkowie i w okolicach ujścia rzeki Sawy do Dunaju. Wskazuje to na to, że okolice Belgradu zamieszkiwane były przez liczne plemiona z okresu kamienia łupanego. Potwierdzają to odkrycia archeologiczne.

Wiele miast satelickich Belgradu powstało na miejscu prehistorycznych osad. Osadę poprzedzającą miasto Belgrad datuje się na IV wiek p.n.e. W czasach rzymskich zlokalizowane w tym miejscu było ważne ze względów strategicznych Singidunum. Pod nazwą Belgrad miasto było znane dopiero od IX wieku. Na początku XVI wieku Belgrad został zdobyty przez Turków i pozostawał w ich władaniu do roku 1878, kiedy stał się stolicą niepodległej Serbii.

Od 1878 jest stolicą Serbii. Po wybuchu I wojny światowej stolicę kraju przeniesiono do Niszu na południu kraju. Uczyniono to ze względów bezpieczeństwa – w tamtym okresie stolica kraju leżała zaledwie 15 kilometrów od austriackiej granicy. Niecały miesiąc po wybuchu konfliktu Belgrad był już okupowany przez inwazyjne siły Austro-Węgier i Niemiec. W 1918 roku stolica ponownie wróciła do Belgradu. W latach 1918-1929 był stolicą Królestwa SHS, w latach 1929-2003 Jugosławii, w latach 2003-2006 Serbii i Czarnogóry, od czerwca 2006 roku – Republiki Serbii.

Belgrad ubiegał się (jeszcze jako stolica starej Jugosławii) o zorganizowanie Letnich Igrzysk Olimpijskich w 1996 roku (ostatecznie, w trakcie zjazdu MKOl w 1990 r., rywalizację wygrała Atlanta). Wojny w Chorwacji i Bośni oraz związane z tym sankcje międzynarodowe doprowadziły do stagnacji w rozwoju miasta. W 1999 miasto doznało znacznych strat w ludności i zniszczenia m.in. mostów nad Dunajem, budynków rządowych oraz siedziby telewizji w związku z nalotami bombowymi NATO. W 2003 roku zamordowano w stolicy premiera Serbii (wówczas Belgrad był stolicą Serbii i Czarnogóry) Zorana Đinđicia. W 2008 roku Belgrad był gospodarzem 53. Konkursu Piosenki Eurowizji 2008. W 2009 miasto gościło letnią uniwersjadę.

edytuj Geografia

Belgrad znajduje się w północnej części środkowej Serbii, na wzgórzach w okolicy ujścia Sawy do Dunaju. Z trzech stron miasto otacza region autonomiczny Wojwodina.

Kamienna forteca z czasów imperium ottomańskiego leżąca u ujścia Sawy do Dunaju nosi nazwę Kalemegdan. Centrum Belgradu znajduje się na prawym brzegu Dunaju. Po przeciwnej stronie tej rzeki zaczyna się Równina Banacka, ze słabo zaludnionymi przedmieściami. Między Sawą i Dunajem znajduje się jedna z nowszych dzielnic miasta – Nowy Belgrad (Novi Beograd), zaś w górze rzeki leży Zemun – dawna granica Turcji i państwa Habsburgów. Sawa oddziela Stare Miasto (Stari Grad) od Nowego Belgradu.

edytuj Klimat

Uważa się, że klimat Belgradu ma zarówno cechy klimatu kontynentalnego i umiarkowanego, co znaczy, że istnieją wyraźne różnice pomiędzy czterema porami roku.

Zimą i jesienią często wieje bardzo mocny, południowo-wschodni wiatr koszawa, który pochodzi znad Afryki, wiejący w kierunku Węgier. Trwa on zwykle od 3 do 7 dni. Temperatury oscylują zimą między −5 a +2 stopni Celsjusza, a latem termometry wskazują nawet ponad 40 stopni.

edytuj Struktura etniczna (2002)

Narodowość	Liczebność
Serbowie	1 417 187
Jugosłowianie	22 161
Czarnogórcy	21 190
Romowie	19 191
Chorwaci	10 381
Macedończycy	8372
Muzułmanie	4617
Gorani	3340
Słowacy	2199
Słoweńcy	2084
Węgrzy	2080
Albańczycy	1492
Rumuni	1379
Bułgarzy	1272
Bośniacy	1188
Rosjanie	1049
Niemcy	481
Ukraińcy	433
Czesi	422
Rusini	216
Buniewcy	183
Wołosi	71
inni	4955
Nieznane	50 811
Łącznie	1 576 124

edytuj Struktura wyznaniowa

Religia	Liczebność
Prawosławie	1 429 170
Islam	20 366
Katolicyzm	16 305
Protestantyzm	3796
religie azjatyckie	3687
Judaizm	415
niewierzący	23 240
inna	34
niepodana/nieznana	79 111
Łącznie	1 576 124

edytuj Władze Belgradu

edytuj Rada miasta Belgrad

Rada miasta Belgrad jest to organ, który spełnia podstawowe funkcje władzy lokalnej, regulowane w ustawie i statucie miasta. Rada ma 90 członków, których mieszkańcy wybierają w wyborach lokalnych. Kadencja rady miasta trwa 4 lata. Zbiera się ona co najmniej raz na trzy miesiące.

edytuj Prezydent Belgradu

Prezydent Belgradu reprezentuje miasto i spełnia w nim władzę wykonawczą. Jest on wybierany bezpośrednio przez mieszkańców stolicy, a jego kadencja trwa 4 lata. Po śmierci prezydenta Nenada Bogdanovicia, obowiązki prezydenta pełni Zoran Alimpić (Зоран Алимпић), przewodniczący rady miasta (stan z grudnia 2009)^{potrzebne źródło}.

edytuj Dzielnice miasta

Dzielnice Belgradu:

Barajevo (Барајево)
Voždovac (Вождовац)
Vračar (Врачар)
Grocka (Гроцка)
Zvezdara (Звездара)
Zemun (Земун)
Lazarevac (Лазаревац)
Mladenovac (Младеновац)
Nowy Belgrad (Novi Beograd, Нови Београд)
Obrenovac (Обреновац)
Palilula (Палилула)
Rakovica (Раковица)
Savski Venac (Савски венац)
Sopot (Сопот)
Stare miasto (Stari grad, Стари град)
Surčin (Сурчин)
Czukarica (Чукарица)

Nazwa dzielnicy	Powierzchnia w km²	Liczba osad	Osady miejskie(Г)	Inne osady (О)
Barajevo	13	3		3
Voždovac	49
Vračar
Grocka	89	5		4
Zvezdara	2
Zemun	50
Lazarevac	84	4		1
Mladenovac	39	2		1
Novi Beograd	1
Obrenovac	10	9		8
Palilula	47
Rakovica	0
Savski venac	4
Sopot	71	7		6
Stare miasto
Surčin	89
Czukarica	56
Razem	3224	166	27	139

edytuj Zabytki i atrakcje turystyczne

bulwar Knez Mihailova – miejsce spacerów
park Kalemegdan – ruiny rzymskiej warowni i twierdza Kalemegdan z XVIII wieku
meczet Bajrakli z XVII wieku (przebudowa XIX wiek)
liczne cerkwie, w tym cerkiew św. Sawy i Cerkiew katedralna świętego Michała Archanioła
Belgradzkie Muzeum Narodowe
Muzeum Etnograficzne
ulica Skadarska (Skadarlja)
Teatr Narodowy
Synagoga (1924–1926)
Kawiarnia "?"

edytuj Edukacja i nauka

Rektorat Belgradzkiego Uniwersytetu

edytuj Sport

Najbardziej znanym klubem sportowym z miasta jest FK Crvena Zvezda Belgrad, wielokrotny mistrz Serbii oraz byłej Jugosławii znany także z rozgrywek w europejskich pucharach.